<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T45n1882">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1882 三聖圓融觀門</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1882 三聖圓融觀門</title>
			<author>唐 澄觀述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.march</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">45</idno>.<idno type="no">1882</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">三聖圓融觀門</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Lan Shi-Ren</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，北美某大德提供，藍世任大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【原】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2000-08-01T15:07:06">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (00/01/24)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<pb n="0671a" ed="T" xml:id="T45.1882.0671a"/>
<lb n="0671a01" ed="T"/>
<lb n="0671a02" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1882</cb:docNumber>
<lb n="0671a03" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="1" type="卷"/><cb:jhead><anchor xml:id="nkr_note_orig_0671001" n="0671001"/>三聖圓融觀門</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0671a04" ed="T"/>
<lb n="0671a05" ed="T"/><byline cb:type="author">沙門澄觀述</byline>
<lb n="0671a06" ed="T"/><cb:div type="jing"><p xml:id="pT45p0671a0601">夫上聖觀人設敎，言不虛陳，按指發揮，觸事
<lb n="0671a07" ed="T"/>皆通。「因」有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0671002" n="0671002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0671002" n="0671002"/><anchor xml:id="beg0671002" n="0671002"/>妙<anchor xml:id="end0671002"/>德，叩示以二聖表法之二義，
<lb n="0671a08" ed="T"/>遂著三聖圓融觀。一毛之智觀，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0671003" n="0671003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0671003" n="0671003"/><anchor xml:id="beg0671003" n="0671003"/>難<anchor xml:id="end0671003"/>以度成；粗
<lb n="0671a09" ed="T"/>依敎理，略示綱要，惟冀遠識，虛己而求之焉。</p>
<lb n="0671a10" ed="T"/><p xml:id="pT45p0671a1001">三聖者：本師毘盧遮那如來，普賢、文殊二大
<lb n="0671a11" ed="T"/>菩薩是也。大覺應世，輔翼塵沙，而《華嚴經》中，
<lb n="0671a12" ed="T"/>獨標二聖爲上首者，託以表法，不徒然也。</p><p xml:id="pT45p0671a1217" cb:place="inline">今
<lb n="0671a13" ed="T"/>略顯二門：一、相對明表；二、相融顯圓。</p><p xml:id="pT45p0671a1315" cb:place="inline">且初門
<lb n="0671a14" ed="T"/>中：三聖之內，二聖爲因，如來爲果。果起言想，
<lb n="0671a15" ed="T"/>且說二因。若悟二因之玄微，則知果海之深
<lb n="0671a16" ed="T"/>妙。</p><p xml:id="pT45p0671a1602" cb:place="inline">然二聖法門略爲三對：</p><p xml:id="pT45p0671a1611" cb:place="inline">一、以能信、所信相
<lb n="0671a17" ed="T"/>對：謂普賢表所信之法界，卽在纏如來藏，故
<lb n="0671a18" ed="T"/>《理趣般若》云：「一切衆生皆如來藏。」普賢菩薩
<lb n="0671a19" ed="T"/>自體遍故，初會卽入如來藏身三昧者，意在
<lb n="0671a20" ed="T"/>此也。文殊表能信之心，《佛名經》云：「一切諸佛
<lb n="0671a21" ed="T"/>皆因文殊而發心」者，表依信發故。善財始見，
<lb n="0671a22" ed="T"/>發大心者，當信位故。《經》云：「文殊菩薩出生一
<lb n="0671a23" ed="T"/>切菩薩，無休息故。」然信，但有信而未能見，及
<lb n="0671a24" ed="T"/>所信所證無二理。故無初普賢，信可始生？理
<lb n="0671a25" ed="T"/>唯極見，故文殊居初，普賢居後。</p><p xml:id="pT45p0671a2513" cb:place="inline">二、以解、行相
<lb n="0671a26" ed="T"/>對：普賢表所起萬行，上下諸經皆言：「普賢行」
<lb n="0671a27" ed="T"/>故。文殊表能起之解，通解事理，窮方便故。慈
<lb n="0671a28" ed="T"/>氏云：「汝先得見諸善知識，聞菩薩行，入解脫
<lb n="0671a29" ed="T"/>門，皆是文殊威神力」故。又云：「文殊常爲一切
<pb n="0671b" ed="T" xml:id="T45.1882.0671b"/>
<lb n="0671b01" ed="T"/>菩薩師」故。又云：「<name role="" type="person">文殊師利</name>心念力」故。</p><p xml:id="pT45p0671b0115" cb:place="inline">三、以理、
<lb n="0671b02" ed="T"/>智相對：普賢表所證法界，卽出纏如來藏，「善
<lb n="0671b03" ed="T"/>財童子入其身」故。又云：「得究竟三世平等身」
<lb n="0671b04" ed="T"/>故。一毛廣大卽無邊者，稱法性故。普賢身相，
<lb n="0671b05" ed="T"/>如虛空故。又，見普賢卽得智波羅蜜者，明依
<lb n="0671b06" ed="T"/>於理而發智故。文殊表能證大智，本所事佛
<lb n="0671b07" ed="T"/>名不動智故。慈氏云：「<name role="" type="person">文殊師利</name>常爲無量百
<lb n="0671b08" ed="T"/>千億那由他諸佛母」故。文殊於諸經中，所說
<lb n="0671b09" ed="T"/>法門多顯般若旨故。又云：「從<name role="" type="person">文殊師利</name>智慧
<lb n="0671b10" ed="T"/>大海所出生」故。見後文殊，方見普賢，顯其有
<lb n="0671b11" ed="T"/>智，方證理故。是以古德，銘後文殊，爲智照無
<lb n="0671b12" ed="T"/>二相。不視<anchor xml:id="nkr_note_orig_0671004" n="0671004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0671004" n="0671004"/><anchor xml:id="beg0671004" n="0671004"/>身<anchor xml:id="end0671004"/>相者，表極智甚深，心、境兩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0671005" n="0671005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0671005" n="0671005"/><anchor xml:id="beg0671005" n="0671005"/>已<anchor xml:id="end0671005"/>，
<lb n="0671b13" ed="T"/>信、解雙絕故。又，理開體用，智分權實故，以文
<lb n="0671b14" ed="T"/>殊二智，證普賢體用。此之一門，古德親問，三
<lb n="0671b15" ed="T"/>藏言：「有《經》說，未傳此方。」又，此一門，亦表定慧，
<lb n="0671b16" ed="T"/>理本寂故，智卽慧故；亦表體用，普賢理寂，以
<lb n="0671b17" ed="T"/>爲心體，文殊智照，爲大用故。</p><p xml:id="pT45p0671b1712" cb:place="inline">第二、相融顯圓
<lb n="0671b18" ed="T"/>者，亦二：</p><p xml:id="pT45p0671b1804" cb:place="inline">先、明二聖法門各自圓融：謂文殊必
<lb n="0671b19" ed="T"/>因於信，方能成解。有解無信，增邪見故；有信
<lb n="0671b20" ed="T"/>無解，長無明故。信解眞正，方了本原；成其極
<lb n="0671b21" ed="T"/>智，極智反照，不異初心；故初發心時，便成正
<lb n="0671b22" ed="T"/>覺。又，前方便之智，不離智體故；後文殊名智，
<lb n="0671b23" ed="T"/>照無二相。照信不殊於智，故從無身相而展
<lb n="0671b24" ed="T"/>右手，是以文殊三事，融通隱隱。</p><p xml:id="pT45p0671b2413" cb:place="inline">次、普賢三事
<lb n="0671b25" ed="T"/>自相融者：理若無行，理終不顯；依體起行，行
<lb n="0671b26" ed="T"/>必稱體。由行證理，理無行外之理；由理顯行，
<lb n="0671b27" ed="T"/>無理外之行故。隨所證理，無不具一證一切
<lb n="0671b28" ed="T"/>證，故見普賢一毛所得法門，過前不可說倍，
<lb n="0671b29" ed="T"/>又是卽體之用故。「毛」、「孔」法門，緣起無盡，由是
<pb n="0671c" ed="T" xml:id="T45.1882.0671c"/>
<lb n="0671c01" ed="T"/>普賢三事，涉入重重。</p><p xml:id="pT45p0671c0109" cb:place="inline">二者、二聖法門互相融
<lb n="0671c02" ed="T"/>者：謂要因於信，方知法界信；不信理，信卽爲
<lb n="0671c03" ed="T"/>邪故。能、所不二。不信自心有如來藏，非菩薩
<lb n="0671c04" ed="T"/>故。次、要藉於解，方能起行，稱解起行，行不異
<lb n="0671c05" ed="T"/>解，則解、行不二。次、以智是理用，體理成智，還
<lb n="0671c06" ed="T"/>照於理，智與理冥，方曰眞智，則理、智無二。
<lb n="0671c07" ed="T"/>故《經》云：「無有如外智能證於如，亦無智外如
<lb n="0671c08" ed="T"/>爲智所入。」</p><p xml:id="pT45p0671c0805" cb:place="inline">又，法界寂照名<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c0801" n="0671c0801"/><anchor xml:id="beg0671c0801" n="0671c0801"/>止<anchor xml:id="end0671c0801"/>，寂而常照名觀。
<lb n="0671c09" ed="T"/>觀窮數極，妙符乎寂，卽定慧不二。又，卽體之
<lb n="0671c10" ed="T"/>用曰智，卽用之體曰理，卽體用無二。是以文
<lb n="0671c11" ed="T"/>殊三事融通隱隱，卽是普賢三事涉入重重，
<lb n="0671c12" ed="T"/>此二不異，名普賢帝網之行。故〈普賢行品〉，反
<lb n="0671c13" ed="T"/>上下諸經，廣顯理事圓融，爲普賢行；非獨事
<lb n="0671c14" ed="T"/>行，名普賢行。旣二聖相融而不名文殊行者，
<lb n="0671c15" ed="T"/>攝智屬理，唯一心法界故，擧一全收。</p><p xml:id="pT45p0671c1515" cb:place="inline">二聖法
<lb n="0671c16" ed="T"/>門旣相融者，則普賢因滿，離相絕言，沒因果
<lb n="0671c17" ed="T"/>海，是名毘盧遮那，光明遍照，唯證相應故。〈法
<lb n="0671c18" ed="T"/>界品〉中普賢之後便偈讚佛德者，顯果相也。
<lb n="0671c19" ed="T"/>品初，如來自入三昧，現相無言，表所證絕言；
<lb n="0671c20" ed="T"/>而普賢開顯，放光令悟，表能證絕言；而文殊
<lb n="0671c21" ed="T"/>開顯者，卽斯意也。</p><p xml:id="pT45p0671c2108" cb:place="inline">若合三聖法門以爲經目
<lb n="0671c22" ed="T"/>者：普賢是「大」，所證理體，無不包故；文殊是「方
<lb n="0671c23" ed="T"/>廣」，理上之智，爲業用故。又，通是普賢，理含體
<lb n="0671c24" ed="T"/>用，通爲所證故，文殊、普賢二俱華嚴萬行，披、
<lb n="0671c25" ed="T"/>敷、信、智、解、行皆是因「華」用「嚴」。本寂體故，舍那
<lb n="0671c26" ed="T"/>卽「佛」。通圓諸因，證上體用，故說卽爲「經」。因言
<lb n="0671c27" ed="T"/>顯故，旣包題目無遺，則攝《大經》義盡，亦一代
<lb n="0671c28" ed="T"/>時敎，不離於此理智等。</p><p xml:id="pT45p0671c2810" cb:place="inline">然上理智等，竝不離
<lb n="0671c29" ed="T"/>心：心、佛、衆生無差別故。若於心能了，則念念
<pb n="0672a" ed="T" xml:id="T45.1882.0672a"/>
<lb n="0672a01" ed="T"/>因圓，念念果滿。〈出現品〉云：「菩薩應知自心，念
<lb n="0672a02" ed="T"/>念常有佛成正覺」故。而卽一之異，不礙外觀，
<lb n="0672a03" ed="T"/>勿滯言說。若與此觀相應，則觸目對境，常見
<lb n="0672a04" ed="T"/>三聖及十方諸菩薩，一卽一切故，心、境無二
<lb n="0672a05" ed="T"/>故。依此修行，一生不剋，三聖必圓矣。</p>
<lb n="0672a06" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead>三聖圓融觀門<note place="inline">畢</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
<lb n="0672a07" ed="T"/>
<lb n="0672a08" ed="T"/><cb:div type="w"><p xml:id="pT45p0672a0801">貞享二年乙丑仲秋念一蓂於南都邸舍抄
<lb n="0672a09" ed="T"/>之</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0671002" to="#end0671002"><lem wit="#wit.orig">妙</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="variantRemark">名</rdg></app>
<app from="#beg0671003" to="#end0671003"><lem wit="#wit.orig">難</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="variantRemark"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0671004" to="#end0671004"><lem wit="#wit.orig">身</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="variantRemark"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0671005" to="#end0671005"><lem wit="#wit.orig">已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1" type="variantRemark">亡</rdg></app>
<app from="#beg0671c0801" to="#end0671c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">止</lem><rdg wit="#wit.orig">正</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0671002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0671002">妙【大】，名【校異-原】</note>
<note n="0671003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0671003">難【大】，〔－〕【校異-原】</note>
<note n="0671004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0671004">身【大】，〔－〕【校異-原】</note>
<note n="0671005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0671005">已【大】，亡【校異-原】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0671001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0671001">【原】德川時代刊<name role="" type="person">大谷大學</name>藏本</note>
<note n="0671002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0671002">妙＝名ィ【原】</note>
<note n="0671003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0671003">〔難〕ィ－【原】</note>
<note n="0671004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0671004">〔身〕ィ－【原】</note>
<note n="0671005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0671005">已＝亡ィ【原】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0671c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0671c0801">止【CB】，正【大】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>